Su, doğada sadece hidrojen ve oksijen atomlarının birleşimi olarak değil, yaşamın ta kendisi olarak var olur. Vücudumuzun %60-65'ini oluşturan bu mucizevi sıvı, sadece susuzluğumuzu gidermekle kalmaz; böbreklerin çalışmasından vücut ısısının dengelenmesine, beyin fonksiyonlarından konsantrasyona kadar her hayati faaliyette başroldedir. Bu yazıda, suyun biyolojik önemini, besinlerin içindeki gizli suyu ve "sularla kaplı dünya" algısının arkasındaki acı gerçeği inceleyeceğiz.
Vücudumuzun Yakıtı ve Gizli Su Depoları
Sağlıklı bir yetişkinin günde ortalama 8-10 bardak su tüketmesi gerekir. Yetersiz su tüketimi, gün içinde yaşadığımız baş ağrısı ve yorgunluğun en temel sebeplerinden biridir. Ancak su ihtiyacımızı sadece bardaktan içtiklerimizle değil, yediğimiz besinlerle de karşılarız. Örneğin salatalığın %96'sı, karpuzun %92'si, ıspanağın %98'i sudur. Hatta katı sandığımız yağsız ette bile %65-70 oranında su bulunur. Yani doğadaki her canlı ve her besin, aslında birer su deposudur.
Mavi Gezegenin Yanılgısı: Su Zengini miyiz?
Dünyaya uzaydan baktığımızda masmavi bir küre görürüz. Yüzeyin %70'inin sularla kaplı olması, bizde "su bitmez, tükenmez" gibi yanlış bir algı yaratır. Oysa gerçekler çok farklıdır:
- Dünyadaki suların %97'si okyanuslardadır ve tuzlu olduğu için içme, sulama veya sanayi kullanımına uygun değildir.
- Geriye kalan sadece %3'lük kısım tatlı sudur.
- Bu %3'ün de büyük bir kısmı buzullarda ve yer altında ulaşılması zor derinliklerde saklıdır.
- Sonuç olarak insanoğlu, dünyadaki toplam suyun sadece %0.3'üne (binde üçüne) erişebilmektedir.
Türkiye'nin Su Gerçeği
Üç tarafı denizlerle çevrili, 120'den fazla gölü ve sayısız akarsuyu olan ülkemiz, dışarıdan bakıldığında su zengini gibi görünebilir. Ancak tıpkı dünyadaki okyanuslar örneğinde olduğu gibi, sahip olduğumuz suyun tamamı kullanılabilir veya ulaşılabilir nitelikte değildir. Yağışlar ve akiferler (yer altı suları) hayati kaynaklarımız olsa da, "su zenginiyiz" rehavetine kapılmak, gelecekte bizi bekleyen su risklerini görmezden gelmemize neden olabilir.
Sonuç
Su, yerine başka hiçbir şeyin konulamayacağı, alternatifi olmayan tek kaynaktır. Mavi gezegenin sınırsız görünen suları aslında çok kısıtlı bir hazinedir. Bu nedenle her damlayı, yaşamın devamı için korumak zorundayız.